Bakı 
Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən əsas strateji mesajlardan biri Azərbaycanın hərbi gücünün bundan sonra da artırılmasının zəruriliyi ilə bağlı oldu. Dövlət başçısı Azərbaycanın tarixi Zəfər qazandığını, ərazi bütövlüyü və suverenliyini tam bərpa etdiyini, Azərbaycanla Ermənistan arasında artıq münaqişənin olmadığını bildirsə də, hərbi potensialın gücləndirilməsini əsas vəzifələrdən biri kimi müəyyənləşdirdi. Bu yanaşma əslində Azərbaycanın təhlükəsizlik siyasətində yeni mərhələnin mahiyyətini göstərir: güclü ordu artıq yalnız müharibədə qələbə qazanmaq vasitəsi deyil, əldə edilmiş sülhü və yeni regional reallığı qorumağın əsas təminatlarından biridir.
Azərbaycanın son otuz ildən artıq müddətdə yaşadığı təcrübə göstərdi ki, beynəlxalq hüququn mövcudluğu hər zaman dövlətin təhlükəsizliyinin avtomatik təmin olunması demək deyil. Ərazi bütövlüyünün pozulduğu uzun illər ərzində qəbul edilən beynəlxalq qərarların icrasının təmin edilməməsi Bakının təhlükəsizlik fəlsəfəsinə ciddi təsir göstərdi. Nəticədə Azərbaycan özünün siyasi, iqtisadi və hərbi imkanlarını sistemli şəkildə artıraraq təhlükəsizliyini ilk növbədə öz potensialı hesabına təmin etmək xəttini seçdi. Prezidentin Qurultayda səsləndirdiyi “bu, həmişə lazımdır, hər bir ölkə üçün” fikri də məhz bu dövlətçilik təcrübəsinin davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Sülhün mövcudluğu müdafiə qabiliyyətinin zəiflədilməsi üçün əsas deyil; əksinə, sülhü uzunmüddətli etmək üçün çəkindirici gücün saxlanılması vacibdir.
Digər mühüm məsələ Azərbaycanın yerləşdiyi geosiyasi mühitdir. Cənubi Qafqaz artıq təkcə Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri prizmasından qiymətləndirilə bilməz. Azərbaycanın şimalında, cənubunda və daha geniş Yaxın Şərq məkanında davam edən hərbi-siyasi gərginliklər bütövlükdə regionun təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişir. Prezident İlham Əliyev də çıxışında Azərbaycanın ətrafındakı məkanlarda müharibə və qarşıdurmaların davam etdiyinə, beynəlxalq hüququn və münaqişələrin qarşısını alan mexanizmlərin əvvəlki effektivliyini itirdiyinə diqqət çəkib. Belə bir şəraitdə Azərbaycan üçün müdafiə qabiliyyətinin artırılması konkret bir dövlətə qarşı yönəlmiş siyasət kimi deyil, dəyişkən və proqnozlaşdırılması çətin təhlükəsizlik mühitinə hazırlıq kimi qəbul edilməlidir.
Burada mühüm məqamlardan biri də çəkindirmə prinsipidir. Müasir təhlükəsizlik siyasətində güclü ordunun əsas funksiyası hər zaman müharibə aparmaq deyil; potensial qarşı tərəfə müharibənin qiymətinin qəbuledilməz dərəcədə yüksək olacağını göstərməkdir. Azərbaycanın hərbi potensialını davamlı artırması da bu mənada preventiv xarakter daşıyır. Dövlət başçısının ifadə etdiyi kimi, ölkə elə gücə malik olmalıdır ki, Azərbaycana qarşı hərbi təxribat törətmək heç kimin ağlına gəlməsin. Bu, 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra formalaşmış qüvvələr balansının qorunması, Azərbaycanın suverenliyinə mümkün təhdidlərin əvvəlcədən neytrallaşdırılması və sülh gündəliyinin güc mövqeyindən müdafiə olunması deməkdir.
Eyni zamanda, hərbi gücün artırılması yalnız şəxsi heyətin və ya silah arsenalının sayının çoxaldılması kimi başa düşülməməlidir. Müasir müharibələrin xarakteri sürətlə dəyişir: pilotsuz sistemlər, yüksək dəqiqlikli silahlar, radioelektron mübarizə, süni intellekt, kəşfiyyat və müşahidə texnologiyaları, kibertəhlükəsizlik və yerli müdafiə sənayesi getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Buna görə Azərbaycanın qarşıdakı mərhələdə üstünlüyünü qoruması ordunun texnoloji modernləşdirilməsi, yerli hərbi istehsalın genişləndirilməsi və yeni döyüş konsepsiyalarının mənimsənilməsi ilə birbaşa bağlıdır. Prezidentin 2027-ci il büdcəsində hərbi və təhlükəsizlik məsələləri üçün təxminən 9 milyard manat vəsait nəzərdə tutulduğunu açıqlaması da təhlükəsizliyin dövlət siyasətində uzunmüddətli prioritet olaraq qaldığını göstərir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanın hərbi gücünü artırmaq strategiyası müharibənin davam etdirilməsi deyil, müharibənin yenidən baş verməsinin qarşısının alınması strategiyasıdır. Azərbaycan artıq torpaqlarını azad etmək üçün güclü orduya ehtiyac duyan dövlət mərhələsini arxada qoyub; indi suverenliyini, iqtisadi layihələrini, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən quruculuğu və bütövlükdə ölkənin gələcək inkişafını qorumaq üçün güclü müdafiə sisteminə ehtiyac duyur. Yeni geosiyasi şəraitdə sülh və hərbi güc bir-birinə zidd anlayışlar deyil. Əksinə, Azərbaycanın son illərdə qazandığı təcrübə göstərir ki, dayanıqlı sülhün arxasında onu qorumağa qadir olan dövlət gücü dayanmalıdır. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Qurultayda verdiyi mesaj Azərbaycanın növbəti mərhələ üçün təhlükəsizlik doktrinasını ifadə edir: müharibə başa çata bilər, lakin dövlətin özünü müdafiə etməyə hazırlığı heç vaxt başa çatmır.
Züriyə Qarayeva
