Bakı 
ABŞ-nin Stenford Universitetinin və "Arc Institute" tədqiqat mərkəzinin alimləri elmdə ilk dəfə olaraq generative süni intellektin köməyilə tam funksional və təbiətdə mövcud olmayan yeni viruslar tərtib ediblər.
Bakıvaxtı.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri nüfuzlu "Science" jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar böyük dil modellərinə bənzər prinsiplə çalışan "Evo 1" və "Evo 2" genom dili modellərindən istifadə edərək bakteriyaları yoluxduran "bakteriofaj" tipli viruslar üçün yeni genomlar generasiya ediblər. Laboratoriya şəraitində kimyəvi yolla sintez edilən 300-ə yaxın sınaq modelindən 16-sı tam həyat qabiliyyətli və funksional virus kimi formalaşıb.
Sınaqlar zamanı bu süni viruslar "E. coli" bakteriyaları ilə qarşılaşdırılıb. Bəzi sintetik viruslar təbii analoqlarından daha sürətlə çoxalaraq antibiotiklərə qarşı müqavimət göstərən bakteriya ştamlarını belə məhv etməyi bacarıb.
Alimlər vurğulayırlar ki, yaradılan bu viruslar bakteriofaj olduğu üçün insanlar üçün heç bir təhlükə yaratmır. Bu üsul gələcəkdə antibiotiklərə davamlı super-bakteriyalara (superbug) qarşı yeni nəsil müalicə metodlarının və faj terapiyalarının hazırlanmasında mühüm rol oynaya bilər.
Zeynəb Rzayeva
