Bakı 
Dünyada böyük bir kibertəhlükəsizlik böhranı baş verir. Milyonlarla veb saytı təsir edə biləcək kritik təhlükəsizlik zəiflikləri aşkar edilib.
Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, hökumətlər və şirkətlər kiberhücumlar riskinə qarşı diqqətli vəziyyətdədirlər və bir çox ölkələrdə, xüsusən də Avropada dövlət qurumlarının veb saytları müvəqqəti olaraq bağlanıb. Mütəxəssislər hakerlərin sistemləri ələ keçirə və həssas məlumatları oğurlaya biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Veb saytların təxminən 70%-də istifadə olunan PHP proqramlaşdırma dilində aşkarlanan iki kritik təhlükəsizlik zəifliyi hökumətləri və texnologiya şirkətlərini səfərbər edib. Süni intellekt köməyi ilə aşkar edilən zəifliklər hücumçulara həssas serverlərə uzaqdan daxil olmağa imkan verə biləcəyi bildirilib.
Oktyabrən 21-də zəifliklərin ictimaiyyətə açıqlanmasından sonra bir çox ölkədə veb saytlar ehtiyat tədbiri olaraq bağlandı, proqram təminatı istehsalçıları isə təcili təhlükəsizlik yeniləmələrini yayımlayıblar.
Zəifliklərin aşkarlanmasından sonra dünya miqyasında veb saytları hədəf alan milyonlarla istismar cəhdi aşkar edilib.
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyi (NSA) xəbərdarlıq edib ki, bu zəifliklər hakerlərə serverləri nəzarətə götürməyə, həssas məlumatları oğurlamağa və rəqəmsal xidmətləri pozmağa imkan verə bilər.
Lakin, hücum cəhdlərinin sayı mütləq eyni sayda sistemin uğurla pozulduğu anlamına gəlmir.
Avropadakı bəzi dövlət qurumları, xüsusən də Hollandiya və Finlandiyada, kiberhücum riskini azaltmaq üçün veb saytlarını müvəqqəti olaraq bağlayır.
Avropa İttifaqının kibertəhlükəsizlik üzrə cavab qrupu CERT-EU, təhlükəsizlik yeniləmələrini vaxtında tətbiq etməyən təşkilatlara həssas sistemlərini müvəqqəti olaraq deaktiv etməyi tövsiyə edib. Bəzi məktəb, xəstəxana və dövlət qurumlarının veb saytları da ehtiyat tədbiri olaraq bağlanıb.
Kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssis və NetBlocks direktoru Alp Toker problemin təsirlərinin daha geniş hücum dalğasına çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Ekspertlər qeyd ediblər ki, zəifliklərin təfərrüatları ictimaiyyətə açıqlandıqdan sonra hücumçuların yenilənməmiş sistemləri hədəf alma ehtimalı artıb.
PHP tərtibatçıları müəyyən edilmiş iki kritik zəifliyi aradan qaldırmaq üçün yeni proqram təminatı versiyalarını buraxıblar. Təşkilatlar və veb sayt administratorlarına sistemlərini gecikmədən yeniləmələri tövsiyə edilib.
Kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, təhlükəsizlik yamaları tətbiq olunana qədər zəif sistemləri müvəqqəti olaraq bağlamaq hücum riskini azalda bilər.
Bu günə olan məlumata görə, təhlükəsizlik tədbirləri bütün dünyada davam etsə də, bütün veb saytlara təsir edən ümumi internet kəsintiləri barədə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur.
Murad Məmmədli
