Bakı 
Milyonlarla insan isti evlərini sərinlətmək üçün kondisionerdən istifadə etdiyi vaxtda, ABŞ-ın cənub ştatlarında yaranmış köhnə bir memarlıq dizaynı yenidən diqqət çəkməyə başlayıb. “Dogtrot house” kimi tanınan bu tikili tipi, evi ortadan iki yerə ayıran açıq keçid sistemi sayəsində təbii hava axını yaradır və daxili məkanın sərin qalmasına kömək edir.
Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, xüsusilə isti və rütubətli iqlimlərdə istifadə olunan bu memarlıq üslubunda, evin iki əsas hissəsinin arasında üstü örtülü, lakin yanları açıq olan bir dəhliz yerləşir. Bu sahə gün ərzində küləyi içəri daşıyaraq təbii kondisioner effekti yaradır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, sistemin ən böyük üstünlüyü elektrik sərf etmədən daxili mühitin temperaturunu aşağı sala bilməsidir.
Keçmişdə istifadə olunan passiv sərinlətmə üsulları, xüsusilə geniş verandalar, hündür tavanlar, çarpaz hava axını yaradan pəncərələr və açıq dəhliz sistemləri müasir layihələrdə yenidən istifadə olunur.
“Dogtrot” memarlığının köklərinin XIX əsrdə ABŞ-ın cənub bölgələrinə dayandığı bildirilir. O dövrlərdə kondisioner texnologiyası olmadığı üçün evlər isti havanı çölə atacaq şəkildə layihələndirilirdi. Ortadakı açıq keçid sahəsi sayəsində külək evin bir ucundan daxil olub digər ucundan çıxırdı.
Mütəxəssislərə görə, təbii havalandırma sistemləri yalnız rahatlıq yaratmır, eyni zamanda enerji sərfiyyatını da azaldır. Bu gün kondisionerlərin qlobal enerji istifadəsində böyük paya sahib olduğu vurğulanarkən, passiv memarlıq həlləri yenidən əhəmiyyət qazanır.
Bəzi müasir memarlar artıq köhnə “dogtrot” dizaynını bugünkü evlərə uyğunlaşdırırlar. Taxta əvəzinə polad və beton istifadə olunan yeni layihələrdə belə açıq hava dəhlizləri, kölgəli sahələr və çarpaz hava axını sistemi qorunur. Beləliklə həm təbii sərinlik təmin edilir, həm də kondisionerə ehtiyac azalır.
Mütəxəssislər hesab edir ki, iqlim böhranının təsirləri artdıqca, keçmişdə istifadə olunan bu cür aşağı enerjili memarlıq həlləri gələcəkdə daha geniş yayılmış ola bilər.
