Bakı 
Bu il iyulun 21-də Fransa parlamenti 15 yaşdan kiçik uşaqların sosial şəbəkələrdə hesab açmasını qadağan edən qanunu qəbul edib. Qanuna əsasən, 1 sentyabr 2026-cı ildən etibarən TikTok, Instagram, Snapchat və digər sosial şəbəkələr 15 yaşdan aşağı istifadəçilər üçün yeni hesabların açılmasına imkan verməyəcək.
Bundan əlavə, platformalara artıq mövcud olan hesabların müəyyən müddət ərzində silinməsi və istifadəçilərin yaşının yoxlanılması üçün etibarlı mexanizmlər tətbiq etmək öhdəliyi qoyulur. Prezident Emmanuel Makron qanunu gənclərin psixoloji təhlükəsizliyinin qorunması istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirib.
Bu qərar ilk baxışdan yalnız uşaqların internet təhlükəsizliyi ilə bağlı görünə bilər. Lakin əslində söhbət daha geniş siyasi strategiyadan gedir. Son illərdə Fransa hökuməti rəqəmsal platformaların cəmiyyətə təsirini dövlət təhlükəsizliyi və milli suverenlik məsələsi kimi qiymətləndirməyə başlayıb. Paris hesab edir ki, sosial şəbəkələr təkcə informasiya mühiti deyil, həm də ictimai rəyə, seçki proseslərinə və gənc nəslin psixoloji inkişafına birbaşa təsir göstərən alətə çevrilib.
Makron administrasiyası bu addımla Avropa İttifaqında rəqəmsal platformaların daha sərt tənzimlənməsinə rəhbərlik etmək niyyətini nümayiş etdirir. Əgər qanun uğurla tətbiq olunarsa, Almaniya, İspaniya, İtaliya və digər Avropa ölkələrinin də oxşar mexanizmlərə keçməsi mümkündür. Bu baxımdan Fransa faktiki olaraq Avropada yeni rəqəmsal siyasətin əsas istiqamətini müəyyənləşdirməyə çalışır.
Bununla yanaşı, qərar ciddi mübahisələr də doğurur. Hüquq müdafiəçiləri hesab edirlər ki, yaşın təsdiqi mexanizmləri şəxsi məlumatların qorunması və vətəndaş azadlıqları baxımından problemlər yarada bilər. Digər tərəfdən, texnologiya şirkətləri bu tələblərin texniki baxımdan mürəkkəb və bahalı olacağını bildirirlər. Buna görə də qanunun gələcəkdə Konstitusiya Şurasında hüquqi müzakirələrə çıxarılması ehtimalı istisna edilmir.
Fransada hazırda bununla paralel gedən digər mühüm proses dövlət maliyyəsi ilə bağlıdır. Hökumətin sifarişi ilə hazırlanan yeni hesabat ölkənin dövlət borcunun sürətlə artdığını göstərir və büdcə xərclərinin azaldılması üçün struktur islahatlarının vacibliyini vurğulayır. Bu isə 2027-ci il prezident seçkiləri öncəsi Makron hakimiyyətinin həm sosial, həm də iqtisadi sahədə daha sərt qərarlar qəbul edə biləcəyini göstərən mühüm siqnaldır.
Beləliklə, Fransada qəbul edilən son qərarlar göstərir ki, ölkə təkcə iqtisadi problemlərlə deyil, həm də rəqəmsal təhlükəsizlik, informasiya məkanı və dövlət nəzarətinin sərhədləri ilə bağlı yeni siyasi model formalaşdırmağa çalışır. Bu modelin uğurlu olub-olmayacağı isə yalnız Fransa üçün deyil, bütövlükdə Avropa İttifaqının gələcək rəqəmsal siyasəti baxımından da ciddi əhəmiyyət daşıyacaq.
Züriyə Qarayeva
