Aprelin 17-də Antalyada Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Suriya Ərəb Respublikasının keçid dövrü Prezidenti Əhməd Əl Şaraa ilə görüşü olub. Bu görüş formal diplomatik təmasdan daha çox, dəyişən regional reallıqlar fonunda yeni siyasi xəttin konturlarını göstərir.
Suriyada son dövrlər baş verən transformasiyalar fonunda Azərbaycanın bu ölkə ilə münasibətləri aktivləşdirməsi təsadüfi deyil. Bu, həm regional diplomatiyada iştirakın genişləndirilməsi, həm də post-münaqişə məkanlarında təsir imkanlarının artırılması strategiyasının tərkib hissəsi kimi görünür.
Görüşdə xüsusilə enerji əməkdaşlığının ön plana çıxması strateji məna daşıyır. Azərbaycan qazının Türkiyə üzərindən Suriyaya ixracı ideyası yalnız iqtisadi layihə deyil, eyni zamanda geosiyasi alətdir. Bu, Azərbaycanın artıq təkcə Avropa üçün deyil, Yaxın Şərq üçün də enerji təminatçısı kimi mövqeyini möhkəmləndirmək cəhdidir.
Eyni zamanda Suriya üçün bu layihə enerji çatışmazlığının aradan qaldırılması baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır və ölkənin bərpa prosesinə real töhfə verə bilər. Bu tip əməkdaşlıq modelləri adətən siyasi yaxınlaşmanı da paralel şəkildə gücləndirir.
Digər mühüm məqam Azərbaycanın Suriyaya verdiyi siyasi və mümkün humanitar dəstəyin açıq şəkildə vurğulanmasıdır. Bu, Bakının klassik “yalnız tərəf seçən deyil, həm də sabitlik yaradan aktor” obrazını möhkəmləndirməyə xidmət edir. Xüsusilə son illərdə Azərbaycanın özünü regional vasitəçi və ya balanslaşdırıcı güc kimi təqdim etməsi fonunda bu xəttin Suriyaya doğru genişlənməsi diqqət çəkir.
Görüşdə regional gərginlik və münaqişələrin diplomatik həlli ilə bağlı vurğular isə Azərbaycanın xarici siyasətində davamlı xətti əks etdirir. Bu, həm beynəlxalq imic baxımından vacibdir, həm də Bakı üçün risklərin idarə olunması mexanizmi kimi çıxış edir. Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitlik fonunda birbaşa hərbi tərəf olmaqdan qaçaraq, daha çox diplomatik platformalarda iştirak etmək Azərbaycanın seçdiyi rasional modeldir.
Nəhayət, qarşılıqlı səfərlərin intensivləşdirilməsi və Əhməd Əl Şaraanın Azərbaycana dəvət olunması münasibətlərin institusionallaşmasına doğru addım kimi qiymətləndirilə bilər. Bu cür təmaslar adətən ilkin siyasi siqnalların konkret layihələrə çevrilməsi mərhələsini sürətləndirir.
Ümumilikdə, Antalya görüşü göstərir ki, Azərbaycan post-münaqişə regionlarında daha aktiv rol oynamaq və enerji diplomatiyasını yeni coğrafiyalara çıxarmaq niyyətindədir.
Züriyə Qarayeva
Bakı 




