Bakı 
Prezident İlham Əliyevin Hindistan Respublikasının xarici işlər naziri Subrahmanyam Cayşankarı qəbul etməsi iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı baxımından mühüm diplomatik hadisədir. Bu görüş Azərbaycan-Hindistan əlaqələrində konstruktiv dialoqun gücləndirilməsi və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanların yarandığını göstərir.
Azərbaycan xarici siyasətində hər zaman balanslaşdırılmış və praqmatik yanaşmaya üstünlük verərək müxtəlif geosiyasi mərkəzlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurmağa çalışıb. Hindistanla əlaqələrin inkişafı da məhz bu siyasətin məntiqi davamıdır. Xüsusilə son illərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən dəyişikliklər fonunda dövlətlər arasında iqtisadi və siyasi dialoqun genişləndirilməsi daha böyük əhəmiyyət qazanır.
Azərbaycan və Hindistan arasında münasibətlər yalnız müasir diplomatik əlaqələrlə məhdudlaşmır, bu əlaqələrin kifayət qədər dərin tarixi və mədəni kökləri mövcuddur. Hər iki xalq qədim sivilizasiyaların daşıyıcısı olmaqla əsrlər boyu ticarət, mədəniyyət və iqtisadi münasibətlər vasitəsilə bir-biri ilə təmasda olub. Bakıda yerləşən Atəşgah məbədi və onun ərazisindəki hind tacirləri ilə bağlı tarixi izlər bu əlaqələrin mühüm nümunələrindəndir. Tarixi İpək Yolu üzərində yerləşən Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında ticarət və mədəni əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayıb. Bu gün həmin tarixi irs müasir diplomatik münasibətlərin inkişafı üçün əlavə imkanlar yaradır. Mədəni yaxınlıq və xalqlar arasında qarşılıqlı maraq siyasi dialoqun daha geniş ictimai əsaslar üzərində qurulmasına da xidmət edə bilər.
Müasir mərhələdə Azərbaycan və Hindistan arasında əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindən biri enerji sektorudur. Hindistan şirkətlərinin Azərbaycanın neft-qaz layihələrində iştirakı iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin konkret nəticələrə əsaslandığını göstərir. Eyni zamanda, investisiya əməkdaşlığının genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar formalaşır. Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində Hindistanın UFlex şirkəti ilə Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu arasında birgə müəssisənin yaradılmasına dair razılaşma bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Belə təşəbbüslər yalnız xarici sərmayələrin cəlb olunmasına deyil, həm də istehsal imkanlarının genişləndirilməsinə və iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsinə xidmət edə bilər. Bu mənada Bakı ilə Yeni Dehli arasında iqtisadi əməkdaşlığın daha geniş sahələri əhatə etməsi üçün real potensial mövcuddur.
Hindistanın son illərdə informasiya texnologiyaları, rəqəmsal xidmətlər və innovasiya sahələrində əldə etdiyi inkişaf Azərbaycan üçün də maraqlı əməkdaşlıq istiqamətləri yaradır. Azərbaycan iqtisadiyyatın rəqəmsallaşdırılması, elektron dövlət xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir. Hindistanın rəqəmsal ödəniş sistemləri, informasiya texnologiyaları və texnoloji xidmətlər sahəsindəki təcrübəsi qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün əhəmiyyətli imkanlar təqdim edir. Xüsusilə texnologiya transferi, birgə innovasiya layihələri və mütəxəssis hazırlığı kimi istiqamətlərdə əlaqələrin genişləndirilməsi mümkündür. Bununla yanaşı, turizm sektoru da iki ölkə arasında iqtisadi və humanitar münasibətlərin inkişafında mühüm yer tuta bilər. Hindistanlı turistlərin Azərbaycana marağının artması turizm infrastrukturu, xidmət sektoru və birbaşa əlaqələrin inkişafı üçün əlavə perspektivlər yaradır.
Azərbaycan-Hindistan münasibətlərinin inkişafına yalnız ikitərəfli əlaqələr prizmasından yanaşmaq düzgün olmazdı. Hindistan dünya siyasətində və qlobal iqtisadiyyatda mühüm mövqeyə malik dövlətlərdən biridir və onun beynəlxalq proseslərdə rolu getdikcə genişlənir. Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda mühüm nəqliyyat, enerji və logistika imkanlarına malik olmaqla regional əməkdaşlıq layihələrinin fəal iştirakçısıdır. Hər iki ölkənin Qlobal Cənub gündəliyinə marağı, beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və çoxtərəfli diplomatiyada iştirakı ortaq dialoq imkanları yaradır. Xüsusilə Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi Azərbaycan və Hindistan arasında iqtisadi bağlantıların inkişafı baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu layihənin potensialından daha səmərəli istifadə edilməsi ticarət dövriyyəsinin artırılmasına və ölkələr arasında iqtisadi qarşılıqlı asılılığın güclənməsinə töhfə verə bilər.
Bütün bunlarla yanaşı, Azərbaycan-Hindistan münasibətlərinin gələcək inkişafı üçün siyasi dialoqun davamlılığı və qarşılıqlı maraqların nəzərə alınması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məlumdur ki, Hindistanın Ermənistanla hərbi-texniki əməkdaşlığı Azərbaycan ictimaiyyətində müəyyən narahatlıqlar doğurub və bu amil ikitərəfli münasibətlərdə nəzərə alınmalı həssas məsələlərdəndir. Bununla belə, dövlətlərarası münasibətlərin yalnız fikir ayrılıqları üzərində qurulmaması, ortaq maraqların da müəyyənləşdirilməsi müasir diplomatiyanın əsas prinsiplərindəndir. Prezident İlham Əliyevin Hindistanın xarici işlər naziri Subrahmanyam Cayşankarı qəbul etməsi bu baxımdan dialoq imkanlarının qorunması və əməkdaşlıq gündəliyinin genişləndirilməsi üçün mühüm siyasi təmasdır. Azərbaycan regionda sülhün və sabitliyin möhkəmləndirilməsində maraqlı olduğunu nümayiş etdirərək beynəlxalq tərəfdaşları ilə münasibətlərini suverenlik və qarşılıqlı hörmət prinsipləri əsasında inkişaf etdirməyə çalışır. Bu baxımdan Bakı ilə Yeni Dehli arasında münasibətlərin gələcək perspektivi həm siyasi etimadın möhkəmləndirilməsindən, həm də mövcud iqtisadi potensialın konkret layihələrə çevrilməsindən asılı olacaq.
Züriyə Qarayeva
